Yumurtalık (Over) Kanseri: Belirtileri, Tanısı ve Tedavisi – Mersin'de Tıbbi Onkoloji

Yumurtalık kanseri nedir?

Yumurtalık kanserlerinin büyük çoğunluğu epitelyal kökenlidir ve en sık alt tip yüksek dereceli seröz karsinomdur. Bu tümörlerin önemli bir kısmının fallop tüplerinden başladığı düşünülmektedir; bu nedenle yumurtalık, fallop tüpü ve primer periton kanserleri benzer şekilde tedavi edilir [1][5].

Yumurtalık kanserine ne sebep olur? Risk faktörleri

Risk yaşla artar. En güçlü kalıtsal risk etkenleri BRCA1 ve BRCA2 gen değişiklikleridir; Lynch sendromu da riski artırır [5]. Ailede yumurtalık veya meme kanseri öyküsü olan kadınlarda risk artar; yüksek risk taşıyan kadınlarda riski azaltıcı cerrahi gündeme gelebilir [1][5].

Yumurtalık kanseri ne kadar yaygındır?

Yumurtalık kanseri meme kanseri kadar sık görülmez; ancak etkili bir tarama yöntemi olmadığı ve belirtileri sinsi olduğu için olguların çoğunda tanı ileri evrede konur [1][5].

Yumurtalık kanserinin belirtileri nelerdir?

• Sürekli şişkinlik veya karında büyüme
• Karın ya da kasık ağrısı
• Az yemekle çabuk doyma, iştahsızlık
• Sık veya acil idrara çıkma hissi

Bu yakınmalar pek çok iyi huylu durumda da görülür; ancak yeni başlayan, kalıcı olan veya ayda 12 defadan sık tekrarlayan belirtiler hekim değerlendirmesi gerektirir [2].

Yumurtalık kanseri nasıl teşhis edilir?

Pelvik muayene, transvajinal ultrason ve kanda CA-125 ölçümü ilk adımlardır. Yayılım BT veya MR ile değerlendirilir. Kesin tanı ve evreleme (FIGO sistemi) çoğunlukla cerrahi sırasında ya da görüntüleme eşliğinde alınan biyopsiyle konur [1].

Genetik ve moleküler testler

Epitelyal yumurtalık kanseri tanısı alan hastalarda kalıtsal BRCA1/2 testi ve tümörde homolog rekombinasyon eksikliği (HRD) değerlendirmesi önerilir. Bu sonuçlar idame tedavisi seçimini belirler ve aile bireyleri için de önem taşır [4][5].

Yumurtalık kanseri nasıl tedavi edilir?

Tedavi, jinekolojik onkoloji cerrahisi ile tıbbi onkolojinin yakın işbirliğini gerektirir. Doç. Dr. Ali Oğul, hasta dosyalarını jinekolojik onkoloji, radyoloji ve patoloji uzmanlarıyla birlikte multidisipliner tümör konseyinde değerlendirmeyi esas alır.

Cerrahi

Amaç, görünür tümörün tamamen çıkarılmasıdır (sitoredüktif cerrahi). Cerrahi tanının ardından hemen yapılabilir ya da önce birkaç kür kemoterapi verilip ardından planlanabilir [1][4].

Kemoterapi ve idame tedavisi

Standart kemoterapi, karboplatin ve paklitaksel kombinasyonudur; seçilmiş hastalarda bevasizumab eklenebilir [4]. Kemoterapiye yanıt veren ileri evre hastalarda PARP inhibitörleri (olaparib, niraparib) ile idame tedavisi uygulanabilir; BRCA mutasyonu olan hastalarda bu yaklaşım hastalığın nüksetmeden geçen süresini belirgin şekilde uzatmıştır [3][6].

Nüks eden hastalık

Tedavi seçimi, son platin tedavisinden sonra geçen süreye göre yapılır. Platine dirençli ve folat reseptörü alfa (FRα) ifadesi yüksek tümörlerde antikor-ilaç konjugatı mirvetuksimab soravtansin bir seçenektir [3][4].

Bu kanser türüyle ilgili FDA, TİTCK ve SGK gelişmeleri: Yumurtalık (Over) Kanseri: Güncel Gelişmeler

Tedavi sürecinde yan etkiler ve izlem

Kemoterapi; yorgunluk, saç dökülmesi, kan değerlerinde düşme ve el-ayaklarda uyuşmaya yol açabilir. PARP inhibitörlerinde kansızlık, bulantı ve halsizlik görülebilir; düzenli kan tahlilleri gereklidir. Tedavi sonrasında muayene, CA-125 ve gerektiğinde görüntüleme ile takip yapılır [4].

Yumurtalık kanseri önlenebilir mi?

Ortalama risk taşıyan kadınlar için etkinliği gösterilmiş bir tarama yöntemi yoktur; ultrason ve CA-125 ile taramanın sağkalımı iyileştirdiği gösterilememiştir [5]. BRCA mutasyonu taşıyan kadınlarda, çocuk sahibi olma planı tamamlandıktan sonra yumurtalık ve tüplerin alınması riski önemli ölçüde azaltır; bu karar genetik danışmanlıkla birlikte verilmelidir [5].