Endometrium (Rahim) Kanseri: Belirtileri, Tanısı ve Tedavisi – Mersin'de Tıbbi Onkoloji

Endometrium Kanseri nedir?

Endometrium kanseri, rahmin iç zarından gelişir ve gelişmiş ülkelerde en sık görülen jinekolojik kanserdir. Çoğu hastada menopoz sonrası kanama gibi erken bir belirtiyle fark edildiği için erken evrede tanı konabilir. Son yıllarda tümörün moleküler özellikleri (POLE, MMR/MSI, p53) tedavi planlamasında giderek daha önemli bir yer almıştır [1][2].

Risk etkenleri

Obezite, diyabet, karşılanmamış östrojen maruziyeti, polikistik over sendromu, hiç doğum yapmamış olmak, geç menopoz, tamoksifen kullanımı ve Lynch sendromu başlıca risk etkenleridir [2][3].

Endometrium Kanseri belirtileri nelerdir?

En önemli belirti menopoz sonrası her türlü vajinal kanamadır. Menopoz öncesinde düzensiz veya çok miktarda kanama, kasık ağrısı ve akıntı da değerlendirilmelidir. Menopoz sonrası kanaması olan her kadının jinekolojik değerlendirmeden geçmesi önerilir [1][3].

Bu yakınmaların çoğu başka hastalıklarda da görülebilir; geçmeyen veya artan yakınmalar hekim değerlendirmesi gerektirir.

Nasıl teşhis edilir?

Transvajinal ultrason ve endometrial biyopsi (veya küretaj/histeroskopi) ile tanı konur. Yaygınlık için pelvik MR ve toraks-batın BT kullanılır. Patolojide histolojik tip ve derece yanında POLE mutasyonu, MMR proteinleri (MSI), p53 ve hormon reseptörleri değerlendirilir; HER2 seröz tipte önemlidir [1][4].

Evreleme

Evreleme FIGO sistemine göre yapılır; 2023 FIGO güncellemesi moleküler sınıflamayı da evrelemeye katmıştır. Cerrahi bulgular (miyometrial invazyon, lenf nodu durumu, lenfovasküler invazyon) evre ve risk grubunu belirler [1][4].

Tedavi seçenekleri

• Cerrahi: Temel tedavi total histerektomi, iki taraflı salpingo-ooferektomi ve uygun hastalarda sentinel lenf nodu değerlendirmesidir.
• Ameliyat sonrası tedavi: Risk grubuna göre izlem, vajinal brakiterapi, pelvik radyoterapi ve/veya kemoterapi uygulanabilir.
• İleri veya nüks eden hastalık: Karboplatin + paklitaksel kemoterapisine dostarlimab, pembrolizumab veya durvalumab gibi immünoterapilerin eklenmesi, özellikle MMR eksik (dMMR/MSI-H) tümörlerde kılavuzlarda önerilir. Sonraki basamakta lenvatinib + pembrolizumab bir seçenektir. Düşük dereceli, hormon reseptörü pozitif tümörlerde hormon tedavisi kullanılabilir; HER2 pozitif seröz karsinomda trastuzumab eklenebilir [4][5].
• Doğurganlık koruyucu yaklaşım: Çok erken, düşük dereceli tümörü olan genç ve seçilmiş hastalarda progestin tedavisi ile yakın izlem uzman merkezlerde değerlendirilebilir.

Tedavi; evre, tümör özellikleri, genel durum ve hastanın tercihleri birlikte ele alınarak kişiye özel planlanır. Burada sayılan seçeneklerin her biri her hasta için uygun değildir.

Güncel gelişmeler

Moleküler sınıflamanın evrelemeye ve tedavi kararlarına girmesi ile immünoterapinin ilk basamak tedaviye eklenmesi son yıllardaki en önemli gelişmelerdir. Lynch sendromu açısından MMR testi tüm hastalara önerilmektedir [4][5].

Tedavi sürecinde destek ve izlem

Tedavi süresince yalnızca tümöre yönelik ilaçlar değil, hastanın genel durumu da izlenir. Bulantı, halsizlik, iştahsızlık, ağrı, enfeksiyon riski ve ruh hâlindeki değişiklikler her vizitte sorgulanır; gerektiğinde koruyucu ilaçlar, beslenme desteği, fizyoterapi ve psikososyal destek planlanır. Ateş, nefes darlığı, kontrol edilemeyen ishal veya kusma, yeni başlayan şiddetli ağrı gibi durumlarda planlanan kontrolü beklemeden tedavi ekibiyle iletişime geçilmesi önerilir. Bitkisel ürünler ve takviyeler bazı kanser ilaçlarıyla etkileşebileceğinden, kullanmadan önce tedavi ekibine danışılmalıdır.

İlk 2–3 yılda 3–6 ayda bir, sonrasında 6–12 ayda bir muayene yapılır; görüntüleme belirtiye veya risk durumuna göre planlanır.