Larenks (Gırtlak) Kanseri: Belirtileri, Tanısı ve Tedavisi – Mersin'de Tıbbi Onkoloji

Larenks Kanseri nedir?

Larenks kanseri, ses tellerinin bulunduğu gırtlaktan gelişir ve büyük çoğunluğu skuamöz hücreli karsinomdur. Ses telleri bölgesinden (glottik) kaynaklanan tümörler ses kısıklığına erken yol açtığı için genellikle erken evrede fark edilir. Tedavide hastalık kontrolü yanında ses, yutma ve solunum işlevlerinin korunması da temel hedeflerdendir; plan kulak burun boğaz-baş boyun cerrahisi, radyasyon onkolojisi ve tıbbi onkoloji tarafından birlikte yapılır [1][2].

Risk etkenleri

Sigara ve alkol en önemli risk etkenleridir ve birlikte kullanıldığında risk daha da artar. Bazı mesleki maruziyetler (asbest, boya ve kimyasal buharlar) ve reflü de risk ile ilişkilendirilmiştir [2][3].

Larenks Kanseri belirtileri nelerdir?

İki-üç haftadan uzun süren ses kısıklığı en sık belirtidir. Yutma güçlüğü veya ağrısı, kulağa vuran ağrı, boyunda kitle, nefes darlığı, sürekli öksürük ve kanlı balgam da görülebilir. Uzun süren ses kısıklığı kulak burun boğaz muayenesi gerektirir [1][3].

Bu yakınmaların çoğu başka hastalıklarda da görülebilir; geçmeyen veya artan yakınmalar hekim değerlendirmesi gerektirir.

Nasıl teşhis edilir?

Endoskopik muayene (laringoskopi) ve biyopsi ile tanı konur. Yaygınlık için boyun BT veya MR, ileri evrede PET-BT kullanılır. Tedavi öncesi diş muayenesi, beslenme ve yutma değerlendirmesi önerilir [1][4].

Evreleme

Evreleme AJCC/UICC TNM sistemine göre yapılır. Tümörün gırtlak içindeki bölgesi (supraglottik, glottik, subglottik), ses tellerinin hareketi ve lenf nodu tutulumu evreyi belirler [1][4].

Tedavi seçenekleri

• Erken evre: Radyoterapi veya transoral lazer cerrahisi gibi gırtlak koruyucu cerrahi benzer hastalık kontrolü sağlayabilir; seçim ses kalitesi, hasta tercihi ve tümör özelliklerine göre yapılır.
• Lokal ileri evre – organ koruma: Uygun hastalarda sisplatin ile eş zamanlı radyoterapi gırtlağın korunmasını amaçlar; seçilmiş hastalarda indüksiyon kemoterapisi ardından yanıta göre radyoterapi planlanabilir.
• Total larenjektomi: Gırtlak kıkırdağını yıkan veya işlevini kaybetmiş gırtlakta ameliyat tercih edilebilir; sonrasında ses rehabilitasyonu (ses protezi vb.) uygulanır.
• Nüks veya metastatik hastalık: PD-L1 (CPS) durumuna göre pembrolizumab tek başına veya platin temelli kemoterapiyle birlikte; setuksimab içeren rejimler ve sonraki basamakta nivolumab seçenekler arasındadır [4][5].
• Destek: Beslenme, yutma ve konuşma terapisi, ağız-diş bakımı tedavinin ayrılmaz parçasıdır.

Tedavi; evre, tümör özellikleri, genel durum ve hastanın tercihleri birlikte ele alınarak kişiye özel planlanır. Burada sayılan seçeneklerin her biri her hasta için uygun değildir.

Güncel gelişmeler

Baş-boyun kanserlerinde immünoterapi ileri evrede standart tedaviye girmiştir. Lokal ileri hastalıkta ameliyat öncesi ve sonrası immünoterapi kullanımını araştıran çalışmaların sonuçları kılavuzlara yansımaya başlamıştır; bu yaklaşımlar hasta bazında değerlendirilmelidir [4][5].

Tedavi sürecinde destek ve izlem

Tedavi süresince yalnızca tümöre yönelik ilaçlar değil, hastanın genel durumu da izlenir. Bulantı, halsizlik, iştahsızlık, ağrı, enfeksiyon riski ve ruh hâlindeki değişiklikler her vizitte sorgulanır; gerektiğinde koruyucu ilaçlar, beslenme desteği, fizyoterapi ve psikososyal destek planlanır. Ateş, nefes darlığı, kontrol edilemeyen ishal veya kusma, yeni başlayan şiddetli ağrı gibi durumlarda planlanan kontrolü beklemeden tedavi ekibiyle iletişime geçilmesi önerilir. Bitkisel ürünler ve takviyeler bazı kanser ilaçlarıyla etkileşebileceğinden, kullanmadan önce tedavi ekibine danışılmalıdır.

İlk 2 yılda 1–3 ayda bir, sonrasında daha seyrek aralıklarla kulak burun boğaz muayenesi ve gerekli görüldüğünde görüntüleme yapılır. Radyoterapi sonrası tiroid fonksiyonları izlenmelidir. Sigaranın bırakılması nüks ve ikinci kanser riskini azaltır.